INNERWORK
ΑΡΘΡΑ


ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΑΓΑΠΗ;

Πραγματικά δεν έχω ιδέα και δεν είμαι καθόλου σίγουρος ότι βρίσκομαι έστω και κατά το ελάχιστο στο ύψος μιας τέτοιας πραγματικότητας. Θα αποπειραθούμε όμως να ερευνήσουμε το θέμα, αλλά ορισμός μάλλον δεν πρέπει να δοθεί. Το μυστήριο καλό είναι να παραμένει ως τέτοιο.

Κατ’ αρχήν η λέξη έχει φθαρεί σε πολύ μεγάλο βαθμό. Ταυτίζεται με ένα συχνά νερόβραστο συναισθηματισμό, με την αδυναμία (έχω αδυναμία στα παιδιά μου, δηλαδή τα “αγαπάω”), με το ερωτικό ή όποιο άλλο πάθος και με ψυχολογικές εξαρτήσεις. Λέμε για παράδειγμα ότι “αγαπάει πολύ τη χαρτοπαιξία”. Τα αφήνουμε αυτά στην άκρη χωρίς να τα αναλύσουμε, γιατί τελικά θα χάσουμε το χρόνο μας.

Έχουν γίνει πολύ της μόδας εκφράσεις όπως: επίγνωση, παρουσία, συνειδητότητα, ανάμνηση του εαυτού, ενότητα και άλλες παρόμοιες. Ας τα προσεγγίσουμε με μια πραγματιστική ματιά.

Είμαι βυθισμένος σε σκέψεις. Δηλαδή φαντασιώσεις. Ανόητες μυθοπλασίες, ως επί το πλείστον. Τι θα κάνω στο μέλλον, γιατί με αδίκησαν, πόσο παραγνωρισμένη είναι η σημασία μου για το σύμπαν, ή πόσο δεν αξίζω τίποτα. Μετά αρχίζω να προσέχω το περιβάλλον. Τα αντικείμενα, τα συμβάντα, ό,τι υπάρχει γύρω μου. Αυτό μειώνει τον αριθμό των φαντασιώσεων γιατί είναι αντιστρόφως ανάλογες με την προσοχή μου. Ανακουφίζομαι επίσης γιατί δεν ενοχλώ τα συναισθήματά μου με τον ανόητο εσωτερικό μου διάλογο. Τα αφήνω στην ησυχία τους. Το επίπεδο αυτής της προσοχής το διδασκόμαστε στο σχολείο και από τους γονείς μας. “Πρόσεχε τι κάνεις, έχε το νου σου, συγκεντρώσου στη δουλειά σου”.

Κατόπιν εισχωρώ σε ένα βαθύτερο επίπεδο παρουσίας. Αρχίζω να αντιλαμβάνομαι και το σώμα μου. Τα συναισθήματά μου και τις σκέψεις μου. Ποια είναι η ψυχική μου διάθεση, τη στάση που έχει το σώμα μου, τι σκέφτομαι αυτή τη στιγμή και πώς αυτές οι σκέψεις κινητοποιούν συγκινήσεις μέσα μου. Δεν χάνω την επίγνωση του περιβάλλοντος, απλά σε αυτή προστίθεται και η επίγνωση του εσωτερικού μου κόσμου. Δηλαδή η αυτοπαρατήρηση. Έχω διαβεί όμως ένα “κατώφλι” το οποίο ελάχιστοι άνθρωποι υπερπηδούν. Είναι ένα επίπεδο συνειδητότητας που φανταζόμαστε ότι το κατέχουμε.

Κάποια στιγμή ενδέχεται να αντιληφθώ ότι υπάρχει και κάτι άλλο εκτός από τα εσωτερικά ή εξωτερικά συμβάντα. Η αίσθηση ότι υπάρχω. Η σιωπηλή, αδιόρατη, επίμονη αίσθηση που συνοδεύει τα πάντα στη ζωή μας, ή αίσθηση ότι όλα αυτά συμβαίνουν “σε μας”. Είναι αίσθηση, όχι ανάλυση, ή επίγνωση του ονόματός μας, του επαγγέλματός μας, των ιδιαιτεροτήτων μας. Όλα αυτά ανήκουν στο προηγούμενο στάδιο, αυτό της αυτοπαρατήρησης. Επειδή υπάρχουμε την αίσθηση αυτή δεν την δημιουργούμε με κάποια προσπάθεια, απλά αρχίζουμε να της δίνουμε σημασία. Την αντιλαμβανόμαστε και από υποσυνείδητη, από αδιόρατη στο παρασκήνιο, γίνεται συνειδητή και έρχεται στο προσκήνιο. Τότε ΘΥΜΟΜΑΣΤΕ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΜΑΣ.

Εκεί όμως, σε αυτόν τον αντιληπτικό “χώρο” υπάρχει και κάτι άλλο. Μια αίσθηση “νοήματος”. Δεν ξέρουμε τι σημαίνει η ζωή, αλλά ότι έχει ένα “νόημα”. Τα πράγματα συνδέονται μεταξύ τους. Δεν είναι τυχαία σκορπισμένα δεξιά - αριστερά. Αν για παράδειγμα τα μόρια ενός ποτηριού δεν συνδέονταν σε ένα σύνολο με νόημα, δεν θα είχαμε ποτήρι, αλλά έναν άμορφο ατμό. Στο επόμενο βήμα λοιπόν αρχίζουμε να αισθανόμαστε ότι όλα έχουν το νόημα και τη σημασία τους. Είναι συνδεδεμένα μεταξύ τους. Αυτό δεν είναι κάτι που το καλλιεργούμε. Υπάρχει ήδη μέσα στην ίδια τη δομή της πραγματικότητας. Κάποια στιγμή αρχίζουμε να το αισθανόμαστε, χωρίς να μπορούμε να το παρουσιάσουμε διανοητικά υπό μορφή φιλοσοφικών πεποιθήσεων. Και δεν μας ενδιαφέρει ούτε στο ελάχιστο να το κάνουμε.

Αυτή η συμπεριεκτικότητα των πάντων υπάρχει μέσα στη φύση της πραγματικότητας. Μας διέφευγε της προσοχής και τώρα που “θυμόμαστε τον εαυτό μας”, μια αίσθηση σημασίας, νοήματος, σύνδεσης και δύναμης, γίνεται αισθητή. Όχι με το μυαλό. Δεν είναι συμπέρασμα. Είναι αίσθηση. Αυτό το γεγονός όμως ασκεί τεράστια επίδραση στον τρόπο σκέψης μας, στα συναισθήματά μας και στις πράξεις μας. Ποιος θα τολμήσει τότε να σκεφτεί και να επιθυμήσει το κακό ενός ανθρώπου; Ποιος θα τολμήσει να μην προσφέρει τη βοήθεια και την υποστήριξή του σε κάποιον που υποφέρει; Και κάτι που δεν το συνδέουμε με την αγάπη, γιατί την έχουμε παρεξηγήσει. Ποιος θα τολμήσει να επιτρέψει στους άλλους να βλάψουν αυτόν τον ίδιο επειδή έχει “ξεπουλήσει” τον εαυτό του;