INNERWORK
ΑΡΘΡΑ


ΠΕΡΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΤΥΠΩΝ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΩΝ ΑΔΥΝΑΜΙΩΝ

Υπάρχουν πολλές τυπολογίες που αφορούν την ανθρώπινη προσωπικότητα. Δηλαδή βασικά είδη χαρακτήρων. Εδώ θα παρουσιάσουμε εν συντομία την τυπολογία του Καρλ Γιούνγκ, όχι γιατί αυτή είναι η περισσότερο ανεπτυγμένη, αλλά γιατί έχω ασχοληθεί περισσότερο μαζί της και την χρησιμοποιώ για την προσωπική μου εργασία.

Κατά Καρλ Γιουνγκ υπάρχουν τέσσερις λειτουργίες της ψυχής και δύο “στάσεις”:

- Σκέψη (αξιολόγηση μέσω λογικής)

- Συναίσθημα (αξιολόγηση μέσω προσωπικών συναισθηματικών αντιδράσεων)

- Αίσθηση (αντίληψη μέσω αισθητηρίων)

- Διαίσθηση (αντίληψη της “ατμόσφαιρας” ενός γεγονότος και ασυνείδητων περιεχομένων)

Σύμφωνα με το παραπάνω σχήμα αντιδιαμετρικές θέσεις έχουν το Συναίσθημα - Σκέψη και η Αίσθηση - Διαίσθηση. Αυτό σημαίνει ότι όταν μια από τις τέσσερεις λειτουργίες είναι πρωταρχική και ανεπτυγμένη η αντιδιαμετρική της είναι υποτονική και μεγάλο μέρος της εδράζει στο ασυνείδητο. Είναι η λειτουργία που υστερεί και χρήζει ανάπτυξης και εκδήλωσης.

Στάσεις:

- Εξωστρέφεια (ενδιαφέρον για τον εξωτερικό κόσμο)

- Εσωστρέφεια (ενδιαφέρον για τον εσωτερικό κόσμο)

Όταν στον χαρακτήρα ενός ανθρώπου είναι εμφανείς μια από τις τέσσερεις λειτουργίες και ταυτόχρονα μια εκ των δύο στάσεων, εσωστρέφεια ή εξωστρέφεια σημαίνει πώς απαιτείται συνειδητή εργασία ανάπτυξης των αντιδιαμετρικών τους λειτουργιών, έτσι ώστε η προσωπικότητα να ισορροπήσει.

Έστω ότι έχουμε έναν άνθρωπο με ανεπτυγμένη τη διαίσθηση και εσωστρεφή. Αυτός ο άνθρωπος θα είχε τη δυνατότητα να αντιλαμβάνεται την “ατμόσφαιρα” μιας κατάστασης, που στην ουσία θα ήταν κάποιο είδος αντίληψης, εν μέρει τουλάχιστον, για τα περιεχόμενα των δικών του ασυνείδητων εντυπώσεων, όπως επίσης θα μπορούσε να εικάσει για την πιθανή μελλοντική έκβαση χωρίς όμως αυτό να σημαίνει “προφητικές” ικανότητες. Η στάση που είναι στραμμένη προς το Συνειδητό είναι η Εσωστρέφεια. Συνεπώς ο άνθρωπος αυτός ενδιαφέρεται για τις εντυπώσεις του δικού του εσωτερικού κόσμου και λίγο τον απασχολεί η επαφή με το περιβάλλον. Η Αίσθηση είναι στο ασυνείδητο, δηλαδή δεν είναι ιδιαίτερα παρατηρητικός ή πρακτικός. Ενώ η Σκέψη και το Συναίσθημα θα βρίσκονται σε μια ενδιάμεση κατάσταση.

Ας πάρουμε ένα άλλο παράδειγμα. Άνθρωπος εξωστρεφής του συναισθήματος. Ο άνθρωπος αυτός δείχνει ενδιαφέρον για το περιβάλλον, για επικοινωνία με άλλους ανθρώπους και οι συναισθηματικές αντιδράσεις του είναι αυξημένες ιδίως όταν αναφέρονται σε σχέσεις ή σε αντικείμενα. Δεν δείχνει κάποια ιδιαίτερη προτίμηση σε λογικές διεργασίες, αλλά είναι αυτό που θα λέγαμε πολύ επικοινωνιακός. Αισθάνεται ότι η εσωτερική του ζωή αποτελείται κυρίως από συναισθήματα σχετιζόμενα με άλλους ανθρώπους και τις προσωπικές του σχέσεις.



ΟΙ ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ

Αν επιδιώξουμε να εντοπίσουμε τον τομέα στον οποίο θα εδράζονται οι βασικές αδυναμίες του ανθρώπου του πρώτου παραδείγματος, θα τον βρούμε στην αντιδιαμετρική θέση από τα ισχυρά του σημεία. Θα είναι κάτι σχετιζόμενο με δυσκολία επαφής με το εξωτερικό περιβάλλον (έλλειψη Εξωστρέφειας) και κάτι που να τον εμποδίζει να αντιλαμβάνεται τα πρακτικά δεδομένα του περιβάλλοντος κόσμου (έλλειψη παρατηρητικότητας – Αίσθησης).

Αν δεχθούμε πως όλοι μας διαθέτουμε την ισχυρή μας πλευρά, μια από τις τέσσερις, επίσης την αδύναμη πλευρά μας που είναι αντιδριαμετρική της ισχυρής, ο “τύπος” μας μπορεί να χαρακτηρίζεται και από ένα δευτερεύον στοιχείο που ανήκει στις δύο “κάθετες” ιδιότητες.

Αντιλαμβανόμαστε πως οι πιθανοί συνδυασμοί είναι πολλοί, ιδίως όταν έχουμε αναπτύξει και κάποιες άλλες ικανότητες πέραν της βασικής μας. Για να ισορροπήσουμε την προσωπικότητά μας καλό είναι να διαγνώσουμε σωστά τον τύπο μας, να δούμε τα βασικά μας ελαττώματα και πως αυτά σχετίζονται με τις υπανάπτυκτες λειτουργίες και στάσεις μας και μετά να εργαστούμε για την αποκατάσταση των ελλείψεων, όσο αυτό είναι δυνατόν φυσικά. Σαν παράδειγμα να αναφέρουμε πως ένας Εξωστρεφής άνθρωπος της Σκέψης ποτέ δεν θα μπορέσει να γίνει ποιητής, αυτό δεν σημαίνει όμως πως σαν εξάσκηση δεν πρέπει να μάθει να αναγνωρίζει την αξία της ποίησης, ακόμα και αν αυτή δεν τον ενδιαφέρει ιδιαιτέρως.

Να σημειώσουμε πως η Σκιά είναι το Αρχέτυπο του Προσωπικού Ασυνείδητου και όχι απλώς μια αποθήκη νοσηρών απωθημένων και ελαττωμάτων. Στη Σκιά περιέχονται εκτός των προηγουμένων απλές λησμονημένες εντυπώσεις, καθώς και μη ενεργοποιημένες ικανότητες. Ένα μωρό έχει αυτή την πλευρά της Σκιάς ιδιαίτερα ανεπτυγμένη διότι ακόμη δεν έχει μάθει να μιλάει, να γράφει και να λειτουργεί στην κοινωνία, ενώ όλα αυτά εμπεριέχονται στις μελλοντικές του δυνατότητες.

Προσπαθώντας να αναπτύξουμε τις αδύναμες πλευρές μας δεν χρειάζεται να καταφεύγουμε σε ακρότητες, οι οποίες τελικά είναι άγονες και κουραστικές. Έτσι ένας ατάλαντος διανοούμενος δεν υπάρχει λόγος να επιχειρήσει να γίνει μουσικός, διότι ο κόπος που θα καταβάλει θα είναι μάταιος. Μπορεί όμως εύκολα να μάθει να εκτιμά την τέχνη. Αυτό συνιστά συμβολή στην ανάπτυξη της αδύναμης πλευράς του συναισθήματος. Αντιστοίχως δεν υπάρχει λόγος όλοι οι άνθρωποι να γίνουν αθλητές. Αυτό για ορισμένους θα είναι σωματικά επιβλαβές, ιδίως αν λείπει η αντίστοιχη ιδιοσυγκρασία. Θα αρκούσε κάποια γυμναστική για διατήρηση καλής φυσικής κατάστασης.