INNERWORK
ΑΡΘΡΑ


ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΛΟΣ ΚΑΣΤΑΝΕΝΤΑ

Θα παρουσιάσω δύο αποσπάσματα από βιβλία του Κάρλος Καστανέντα. Το πρώτο κείμενο είναι διάσημο και αφορά αυτό το οποίο θα ονομάζαμε “Δρόμο με Καρδιά”. Το δεύτερο είναι λιγότερο γνωστό. Θα το βρείτε στο πέμπτο βιβλίο του συγγραφέα, “Ο Δεύτερος Κρίκος Δύναμης” και δεν υστερεί καθόλου σε ποιητικό ή μεταφυσικό βάθος.

Δεν είναι οι λογικές αναλύσεις και τα συμπεράσματα που δίνουν κάποιο νόημα και δύναμη στη ζωή μας, αλλά το αίσθημα. Δεν υπαινίσσομαι τις συγκινήσεις. Αυτές είναι εφήμερες εκτονώσεις του δυναμικού μας. Δεν διαθέτουν διάρκεια, ίσως ούτε καν βάθος. Τα αισθήματα είναι μια θα λέγαμε διαισθητική λειτουργία της ψυχής. Κάτι εκλεπτυσμένο, σιωπηλό, ιδιαίτερης δύναμης και διάρκειας, με εξέχουσα μεταμορφωτική ικανότητα. Είναι αυτό που προσδίδει νόημα στις πράξεις και στη ζωή, χωρίς όμως απαραίτητα να εκφράζει μέσω του λόγου το ποιο είναι αυτό το νόημα. Αισθανόμαστε με έναν ανεξήγητο τρόπο χωρίς αποδείξεις, ότι βρισκόμαστε ενώπιον μιας “δύναμης” και ενός “νοήματος”.

Τα αποσπάσματα που θα διαβάσετε δεν αποσκοπούν στο να υποστηρίξουν λογικές ή φιλοσοφικές αναλύσεις, ούτε να μας οδηγήσουν σε συναισθηματικές εξάρσεις. Στόχος τους είναι να μεταδώσουν ένα “αίσθημα”, μια “αίσθηση” από την “άλλη πλευρά της ζωής”. Δεν είναι όλα σε αυτόν τον κόσμο ανθρώπινα επιτεύγματα, ούτε η μοίρα τους είναι να στριμωχτούν στο πεπερασμένο γήινο μυαλό. Υπάρχουν πράγματα που διαθέτουν μια “Ουσία”, την οποία η λογική θεωρεί αποκύημα φαντασίας, το αίσθημα όμως αναγνωρίζει μέσα σε αυτή το χέρι του Θεού.

Δεν θα αναλύσω τα αποσπάσματα που θα σας παραθέσω επειδή ο όποιες επεξηγήσεις μπορούν μόνο να απομειώσουν την αξία τους.

Η λογική απέχει δύο βήματα από το Πνεύμα. Το αίσθημα απέχει μόνο ένα.

Ο ΔΡΟΜΟΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑ

Κάθε άνθρωπος ακολουθεί ένα δρόμο. Είναι το καλύτερο λοιπόν να έχεις πάντα στο μυαλό σου πως ένας δρόμος είναι ένας δρόμος, τίποτε παραπάνω.

Αν αισθάνεσαι πως δεν πρέπει να τον ακολουθήσεις, δεν πρέπει να μείνεις σ’ αυτόν ότι κι αν συμβεί. Για να έχεις όμως μια τέτοια διαύγεια πρέπει να ζεις πειθαρχημένη ζωή. Μόνο τότε θα καταλάβεις πως ένας δρόμος δεν είναι τίποτα παραπάνω από ένας δρόμος και πως δεν προσβάλλεις ούτε τον εαυτό σου ούτε κανέναν άλλο αν τον παρατήσεις, εφόσον αυτό σου λέει να κάνεις η καρδιά σου.

Αλλά η απόφαση σου, ν’ ακολουθήσεις ή να παρατήσεις αυτό το δρόμο δεν πρέπει να βασίζεται στον φόβο ή στη φιλοδοξία. Σε προειδοποιώ. Εξέταζε το κάθε μονοπάτι με προσοχή και περίσκεψη. Δοκίμασε το όσες φορές νομίζεις πως χρειάζεται. Κι έπειτα κάνε στον εαυτό σου και μόνο στον εαυτό σου μια ερώτηση.

Είναι μια ερώτηση που μόνο ένας γέρος άνθρωπος μπορεί να κάνει. Ο ευεργέτης μου μου μίλησε γι’ αυτήν όταν ήμουν πολύ νέος. Αλλά το αίμα μου έβραζε τότε πάρα πολύ για να την καταλάβω. Τώρα όμως την καταλαβαίνω.

Θα σου πω ποια είναι: έχει αυτό το μονοπάτι καρδιά; Όλα τα μονοπάτια είναι ίδια. Δεν οδηγούν πουθενά. Υπάρχουν μονοπάτια που περνάνε μέσα απ’ τους θάμνους ή που οδηγούν μέσα στους θάμνους. Στη ζωή μου μπορώ να πω πως έχω διασχίσει μεγάλους, πολύ μεγάλους δρόμους αλλά δεν βρίσκομαι πουθενά.

Η ερώτηση του ευεργέτη μου αποκτάει τώρα νόημα. Έχει αυτό το μονοπάτι καρδιά; Αν έχει, το μονοπάτι είναι καλό. Αν όχι είναι άχρηστο. Και οι δύο δρόμοι δεν οδηγούν πουθενά, αλλά ο ένας έχει καρδιά, ο άλλος όχι. Ο ένας είναι φτιαγμένος για χαρούμενο ταξίδι. Όσο καιρό τον ακολουθείς γίνεσαι ένα μαζί του. Ο άλλος θα σε κάνει να βλαστημήσεις τη ζωή σου. Ο ένας σε κάνει δυνατό, ο άλλος σου αφαιρεί τη δύναμη.”

Κάρλος Καστανέντα, Η διδασκαλία του Δον Χουάν, εκδ. Καστανιώτη

ΕΝΑ ΠΟΛΥΤΙΜΟ ΛΕΠΤΟ

Μια μέρα περπατούσαμε μαζί σε μια απότομη ρεματιά, όταν ένας πελώριος βράχος ξεκόλλησε ξαφνικά από τη βάση του στην πέτρινη πλαγιά, κατρακύλησε με απίστευτη δύναμη και προσγειώθηκε στον πάτο της χαράδρας, όχι πάνω από είκοσι με τριάντα μέτρα από κει που στεκόμαστε. Το μέγεθος του βράχου έκανε πολύ εντυπωσιακή την πτώση του. Ο δον Χουάν άδραξε την ευκαιρία για μου δώσει ένα ζωηρότατο μάθημα. Είπε πως η δύναμη που κυβερνά τους νόμους του πεπρωμένου μας βρίσκεται έξω από τον εαυτό μας και δεν έχει καμιά σχέση με τη θέλησή μας. Μερικές φορές αυτή η δύναμη μας ωθεί να σταματήσουμε και να σκύψουμε να δέσουμε τα κορδόνια μας, όπως είχα κάνει εγώ. Αναγκάζοντάς μας να σταματήσουμε, μας κάνει να κερδίσουμε ένα πολύτιμο λεπτό. Αν συνεχίζαμε να περπατάμε, ο πελώριος βράχος σίγουρα θα μας συνέθλιβε.

Ωστόσο κάποια άλλη μέρα, σε κάποια άλλη ρεματιά, η ίδια εξωτερική καθοριστική δύναμη, ίσως μας ωθούσε να σταματήσουμε για να δέσουμε τα κορδόνια μας. Αναγκάζοντάς μας να σταματήσουμε, η ίδια δύναμη θα μας έκανε να χάσουμε ένα πολύτιμο λεπτό. Στη δεύτερη περίπτωση, αν συνεχίζαμε να περπατάμε, θα είχαμε σωθεί. Ο δον Χουάν είπε πως, επειδή μου έλειπε εντελώς ο έλεγχος πάνω στις δυνάμεις που καθορίζουν το πεπρωμένο μου, η μόνη μου πιθανή ελευθερία σε κείνη τη ρεματιά ήταν να δέσω άψογα τα κορδόνια μου.”

Κάρλος Καστανέντα, Ο δεύτερος Κρίκος Δύναμης, εκδ. Κάκτος.