INNERWORK
ΑΡΘΡΑ


Η ΠΑΡΑΦΥΛΑΞΗ (μη - πράξη)

Η μελέτη αυτή είναι τροποποίηση μιας παλαιότερης, την οποία συνέταξα προκειμένου να διαλευκάνω ορισμένες πτυχές αυτού που ονομάζεται “Παράδοση των Τολτέκων” και έχει γνωστοποιηθεί ευρύτερα μέσω συγγραφέων όπως ο Carlos Castaneda και ο Theun Mares. Η ορολογία ίσως είναι άγνωστη σε πολλούς, αλλά δεν υπάρχει η πρόθεση να εμβαθύνουμε σε κάποιο ιδιαίτερο ρεύμα σκέψης.

Η παραφύλαξη είναι μια ουσιώδης τεχνική του Δρόμου του Πολεμιστή και ορίζεται ως: “ο στρατηγικός έλεγχος της συμπεριφοράς”. Στην παραφύλαξη ελέγχουμε τη συμπεριφορά μας προκειμένου να επιτύχουμε το χειρισμό καταστάσεων, με απώτερο στόχο το γενικό καλό συμπεριλαμβανομένου και του δικού μας, ή σε ορισμένες περιπτώσεις την αυτοπροστασία μας.

Στη διαδικασία της παραφύλαξης υιοθετούμε έναν εξωτερικό ρόλο για να διαχειριστούμε μια κατάσταση, γεγονός που της προσδίδει ομοιότητες με την τέχνη της υποκριτικής, ή τη διπλωματικότητα. Όμως αυτές είναι έννοιες ηθικά ουδέτερες, δηλαδή έχουν έναν ξεκάθαρο “τεχνικό χαρακτήρα” και μπορούν να χρησιμοποιηθούν είτε για το γενικό καλό, είτε για εγωιστικούς στόχους.

Για μας είναι απολύτως σαφές πως ένας άνθρωπος που ακολουθεί το δρόμο του πολεμιστή, όταν καλείται να διαχειριστεί μια εξωτερική κατάσταση κάνοντας χρήση της παραφύλαξης έχει ως μοναδικό στόχο το γενικότερο καλό και όχι κάποια ικανοποίηση εγωιστικών επιδιώξεων. Δεν υπάρχει ηθική ουδετερότητα, ούτε στόχευση στην πρόκληση ασυνήθιστων κοινωνικών και αντιληπτικών καταστάσεων. Ο μαθητευόμενος μέσω της “τεχνικής” αυτής μαθαίνει πως να διακόπτει τα αρνητικά συναισθήματα και τις ιδιοτελείς σκέψεις περιορίζοντας σταδιακά τον εγωισμό του. Στόχος δηλαδή, είναι η εσωτερική μας μεταμόρφωση και όχι η βίωση ασυνήθιστων εμπειριών από έναν άνθρωπο ο οποίος δεν θα αλλάξει καθόλου.

Ένα παράδειγμα θα βοηθήσει στη βαθύτερη κατανόηση της τεχνικής αυτής. Έστω πως είμαστε αναγκασμένοι να συνεργαστούμε επαγγελματικά με έναν άνθρωπο που αντιπαθούμε. Οι λόγοι της αντιπάθειας αυτής καλό είναι φυσικά να διερευνηθούν, ώστε κάποια στιγμή να μπορέσουμε να απαλλαγούμε από τέτοιου είδους ενεργοβόρα συναισθήματα. Οι πράξεις μας πρέπει να χαρακτηρίζονται από απλότητα, θετικότητα και οικονομία ενέργειας, γεγονός που καθιστά την αντιπάθεια μια ιδιαίτερα ανεπιθύμητη ψυχική διάθεση. Συνεπώς η συνεργασία με έναν τέτοιον άνθρωπο αποτελεί μια πρόκληση για μας.

Πως λοιπόν πρέπει να ενεργήσουμε; Αφού ξεκαθαρίσαμε με τον εαυτό μας όλα τα προηγούμενα, αποφασίζουμε να συμπεριφερθούμε απέναντι σε αυτόν τον άνθρωπο αν όχι με συμπάθεια, τουλάχιστον με ανοχή. Είναι αντιληπτό πως αυτό δεν αντιστοιχεί ακόμα στην εσωτερική μας πραγματικότητα, αλλά εμείς φροντίζουμε να υποδυθούμε τον αντίστοιχο ρόλο. Δίνουμε μια διπλωματική θεατρική παράσταση καλής διάθεσης και πνεύματος συνεργασίας, της οποίας ο στόχος δεν είναι να εξαπατήσουμε τους συνανθρώπους μας, αλλά να επιδράσουμε πρωτίστως στον ίδιο μας τον εαυτό, αλλάζοντάς τον προς το καλύτερο. Αν ο στόχος μας είναι η εξαπάτηση, τότε στην ήδη υπάρχουσα αντιπάθεια προς τον άνθρωπο αυτό θα προστεθεί και η υποκρισία, προξενώντας μια σημαντική υποβάθμιση στην ποιότητα των αισθημάτων μας και στο επίπεδο της εξέλιξής μας. Θα γίνουμε δηλαδή χειρότεροι άνθρωποι από αυτό που ήμασταν προηγουμένως.

Αν ο στόχος μας όμως είναι η αυτοβελτίωση, τότε η εξωτερικά ευγενική και διαλλακτική συμπεριφορά θα επιδράσει στον ψυχισμό μας, βελτιώνοντας τα αισθήματά μας, διότι απλούστατα αυτή είναι η βαθύτερη πρόθεσή μας. Θα παρατηρήσουμε επίσης πως οι σχέσεις μας με τον άνθρωπο αυτό θα εξομαλυνθούν, η συνεργασία μας θα κυλήσει απρόσκοπτα και εμείς σε προσωπικό επίπεδο θα αισθανθούμε γεμάτοι ενέργεια και θετικότητα. Φυσικά, αν οι πράξεις μας δεν τύχουν της ανάλογης υποδοχής από αυτόν και η ευγενική μας συμπεριφορά εκληφθεί ως αδυναμία, τότε στο οπλοστάσιό μας πάντοτε υπάρχουν τα “πυρηνικά” όπλα. Όπως η αδίστακτη και χωρίς έλεος ενεργοποίηση του μηχανισμού των ορίων.

Το κριτήριο λοιπόν της παραφύλαξης είναι πάντοτε η βελτίωση του εαυτού μας και των σχέσεων με τους συνανθρώπους μας, όχι όμως για να αποκομίσουμε κάποια εξωτερικά οφέλη, που ενδεχομένως θα έρθουν, αλλά για να αυξηθεί η “ποσότητα” του καλού μέσα μας και γύρω μας.

Η παραφύλαξη είναι ένας ρόλος, είναι ανιδιοτελής διπλωματία, είναι πνευματική υποκριτική, είναι προσφορά προς τους συνανθρώπους μας. Ελέγχουμε τη συμπεριφορά μας προκειμένου να βελτιώσουμε τον εαυτό μας και για να επιδράσουμε θετικά στον περίγυρό μας. Η προσπάθεια να αποδώσουμε το ρόλο μας όσο γίνεται πειστικότερα αυξάνει κατακόρυφα το ενεργειακό μας επίπεδο. Η δυνατότητα να “παραφυλάμε” συνειδητά κατά τη διάρκεια των γεγονότων της καθημερινότητας μάς εξασφαλίζει ένα ασυνήθιστο επίπεδο ελευθερίας και ανοίγονται πολλές δυνατότητες που δεν υπήρχαν προηγουμένως λόγω της προσκόλλησης σε μηχανικές συμπεριφορές. Η παραφύλαξη “σπάει” τη μηχανικότητα των ενεργειών μας καθώς και τα καθιερωμένα πρότυπα της κοινωνικής διαμόρφωσης (ήθη, έθιμα, κοινή γνώμη κ.α.) στα οποία είμαστε προσδεδεμένοι.

Υιοθετώντας ρόλους αντιδιαμετρικά αντίθετους με την έμφυτη ψυχοσύνθεσή μας όχι μόνο δεν αλλοιώνουμε την προσωπικότητά μας, αλλά εμπλουτίζουμε τον εσωτερικό μας κόσμο με ένα ρεπερτόριο διαφορετικών συμπεριφορών και αισθημάτων, αποκτώντας τη δυνατότητα να αντιλαμβανόμαστε τη ζωή από πολλές διαφορετικές οπτικές γωνίες, προσδίδοντας στο χαρακτήρα μας μια ιδιότητα που θα μπορούσε να ονομαστεί “ρευστότητα”, “ευελιξία”, ή “προσαρμοστικότητα”.

Η υιοθέτηση αυτών των ρόλων δεν μπορεί για κανένα λόγο να είναι σχεδιασμένη από τη σκέψη και μόνο, ή να ακολουθεί προγράμματα σπουδών και εξάσκησης. Δεν μπορεί να είναι προσχεδιασμένοι από άλλους, ή από κάποια "σχολή", όπως ίσως συνέβαινε σε κάποιο ρομαντικό παρελθόν. Προκύπτουν μόνο ως προϊόν της δικής μας αντίληψης και αίσθησης μιας κατάστασης. Κυριολεκτικά είναι αυτό που θέλουμε εμείς και γι' αυτό δεν αφήνουν μέσα μας κάποια αίσθηση καταπίεσης ή καταναγκασμού. Είναι περισσότερο υπόθεση καρδιάς και προσιδιάζουν αρκετά με το καλλιτεχνικό αισθητήριο.

Αυτό σημαίνει ότι μια τέτοιου είδους τροποποίηση της συμπεριφοράς, μπορεί να πηγάζει μόνο μέσα από μια οξύτατη αυτοπαρατήρηση και συνειδητοποίηση όλων των παραμέτρων μιας δεδομένης κατάστασης. Δεν είναι απλά κάτι “αντανακλαστικό”. Σε κατάσταση εσωτερικής σιγής αναδύεται μέσα μας η “αίσθηση” της κατάστασης και αυτή είναι που μας καθοδηγεί στα υπόλοιπα, όχι κάποια εκτός ελέγχου απωθημένα, ή διάφοροι διανοητικοί “χάρτες”.

Οι ακραίες και αντιδραστικές συμπεριφορές δεν θα ωφελήσουν. Αυτές είναι ίδιον των εφήβων και ένας άνθρωπος μπορεί να ακολουθήσει το δρόμο του πολεμιστή μόνο όταν έχει τελειώσει με την εφηβεία. Ούτε επίσης μπορεί η περιγραφείσα τεχνική να αποτελέσει το άλλοθι θλιβερών συνθηκολογήσεων, με το πρόσχημα της δήθεν προσαρμογής στις ανάγκες της προσωπικής μας ζωής, ή των υποχρεώσεων προς τους οικείους μας. Η παραφύλαξη επιδρά αθέατα αλλά σταθερά στη “μετατόπιση της εστίασης της αντίληψης” και δεν είναι ούτε παιχνίδι για εφήβους, ούτε για υποκριτές που το μόνο που θέλουν είναι να προσκομίσουν προσωπικά οφέλη ή να αρέσουν στους άλλους.

Ο Διώκτης, δηλαδή αυτός που ασκεί την παραφύλαξη, κρατάει τις προθέσεις του και τις ενέργειές του αθέατες, μακριά από τα μάτια των συνανθρώπων του.